Имам Матуриди: хидаяттағы кедергілер

Аннотация

Хидаят, Алла мен құлдың қалауы нәтижесінде іске асады. Хидаятқа жету жолы, Ислам ойшылдарының арасындағы бұрыннан талқыланып келе жатқан тақырыптардан болып келеді және бұның жүзеге асу барысында психологиялық факторлардың да әсері болатындығын қабылдайды. Мақаланы жазу барысында Матуридидің еңбектері негізге алына отырып, хидаятқа кедергілердің басты себептерін ашықтай ғылыми түрде талқылауға тырыстық. Бұл себептердің әрқайсысын жеке қарастыра, адамның хидаятқа қол жеткізудегі алдында бөгет болатын тосқауылдардың және оған түрлі әсер етуші факторлардың негізгілеріне  тоқтала кеңінен түсіндірмелер жасалынды.  Сол секілді мақалада, тақырыпқа қатысты деректерді жинақтап көрсету басты мақсатқа қойылды.    Әһли Сүннет имамдарының арасынан Матуриди, бұл мәселелерді кәләм деректері аясында зерттеп кең ауқымды түсіндіруде. Ерекше адамға тән қасиеттермен хидаяттағы кедергілерге тоқтала, иманның кемелденуіне бұл кедергілердің жүректің функцияларына тосқауыл болатынын көрсетуде. Құранның түсіндірмелеріне және Матуридидің зерттеулерін негізге ала хидаятқа кедергі болатын алғашқы функциялар анықталып, адам ақылының жолдан шығуының тікелей жүрекке әсер ететіндігін баяндайды. Сондайақ сенім тақырыптарындағы қарастырылған бұл мәселелер, ақыл мен жүректің байланысына алып барады.