Шиизмдегі саяси ойлардың даму ерекшеліктер. Особенности развития политической мысли в шиизме.

Аннотация

Мақалада исламның шииттік бағытындағы саяси ойдың қалыптасуы мен оның алғышарттары қарастырылады. Мақала авторлары шииттік ойшылдар мен фиқһ ғұламаларының көзқарастарына талдау жасау барысында исламның шииттік бағытына тән қоғамдағы саяси биліктің табиғаты мен мәні, саяси және рухани көшбасшының рөлі, мемлекеттің құрылуы мен қызмет ету принциптері туралы идеяларды тұжырымдайды. Шииттік фиқһ іліміндегі саяси ойдың дамуын төрт кезеңге бөліп қарастыра отырып, әр кезеңдегі көзқарастардың тарихи-әлеуметтік, шариғи негіздерін ашады. Мақаланың көлемді бөлігі қазіргі Иран Ислам Республикасының мемлекеттік тұғырларының қалыптасып, нығаюының саяси-құқықтық аспектілерін талдауға арналған. Авторлар аятуллаһ Хомейни, Мұхаммед Хусейн Табатаба’и, Абдулкарим Хаири, Мехди Базарган, әли Шариғати сияқты Иран интеллектуалдарының қазіргі Иранның саяси-экономикалық, әлеуметтік-мәдени жүйесінің қалыптасып, дамуындағы рөлін талдайды. В статье анализируется становление и эволюция политической мысли в шиитском течении ислама. Авторы статьи на основе глубокого и содержательного анализа воззрении шиитских мыслителей и ученых-правоведов раскрывают своеобразие шиитского понимания сущности и природы политической власти, роли духовного лидера, принципы формирования и функционирования государства. Выделяя четыре периода развития политической мысли в политическо-правовой доктрине шиизма, авторы подчеркивают особенности каждого этапа и раскрывают теологические основы политическо-правовых воззрении каждой эпохи. Объемная часть статьи посвящается анализу становления, укрепления и эволюции государственных устоев современной Исламской Республики Иран. В этой части статьи исследователи раскрывают вклад таких интеллектуалов Ирана, как аятолла Хомейни, Мoхаммед Хусейн Табатаба’и, Абдулкарим Хаири, Мехди Базарган, Али Шариати, в развитие политико-экономической, социокультурной системы современного Ирана.