Қазақы ырым-тыйымдардың – діни-философиялық астарлары

Аңдатпа

Мақалада қазақ халқында сақталып, қолданыста жүрген бірқатар ырым-тыйымдардың діни-философиялық астарлары қарастырылады. Қазіргі жаһандану жағдайында болашақ ұрпақты тәрбиелеуде ерекше орын алатын ырым-тыйымдар жүйесін қайта жаңғыртып, қолданыс аясын кеңейту өзекті. «Ырым» және «тыйым» сөздерінің мағынасы, арақатынасы түсіндіріліп, мәселенің зерттелуіне тарихнамалық шолу жасалады.

Ырым-тыйымдардың діни, мифологиялық астарлары айқындалады, шығу тарихы, мәні мен мазмұны талданады. Авторлар қазақ халқымен ғасырлар бойы жасасып келе жатқан ырым-тыйымдар жүйесі халқымыздың өмірінде, салт-санасында, әдет-ғұрпында, тұрмыс-тіршілігінде кеңінен көрініс тапқандығын атап өтеді. Ертеде осындай ырым-тыйымдардың өміршең болып, ұрпақтан ұрпаққа үзілмей жалғасып жетуі аңыз-әпсаналармен, мифтік таныммен байланып отырған. Қазіргі таңда ырым-тыйымдардың бірқатар өзгерістерге ұшырап, қолданыс аясының тарылғандығы туралы байлам жасалған.