Әл-Фарабидің рухани пайғамбарлық концепциясындағы болжау және көрегендік

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/EJRS47320264

Аңдатпа

 Бұл мақалада ортағасырлық ойшыл әл-Фарабидің болжау мен пайғамбарлыққа кешенді көзқарасы қарастырылады. Мақаланың негізгі мақсаты – әл-Фарабидің болашақты болжау қабілетін қалай зерттегенін көрсету. Әл-Фараби болжау қабілетін зерттеуге төрт тәсілді анықтады: философиялық, ғылыми-психологиялық, діни және күнделікті. Мақаланың ғылыми маңызы әл-Фарабидің көзқарасының қазіргі заманғы философияға, ғылымға, дінге және қоғамдық санаға өзектілігін көрсетуде. Оның практикалық маңыздылығы әл-Фарабидің идеяларын қазіргі заманғы дүниетанымға қолдануда. Осыған байланысты әл-Фарабидің көп қырлы тәсілі тек әмбебап қана емес, сонымен қатар болжау мен футурологияның орта ғасырларда қалай түсінілгенін сипаттайды. Мақалада екі әдіс қолданылды: салыстырмалы талдау және герменевтикалық интерпретация. Бұл мақалада авторлар төрт негізгі нәтижені де атап өтеді: (1) әл-Фарабидің болашақты болжау мәселесіне философиялық көзқарасы метафизикалық және онтологиялық жақтардан өте терең; (2) әл-Фараби бүкіл адамзаттың болашағын білуге ​​деген тұрақты психологиялық қажеттілігін көрсетті, (3) діни тұрғыдан алғанда, өз болашағын көре білу адам үшін өте қасиетті құбылыс; (4) күнделікті сана шеңберінде болашақты болжау қабілеті әртүрлі ырымдарға, стереотиптерге және алалаушылықтарға оңай айналуы мүмкін. Бұл жұмыстың басты құндылығы – оның әлеуметтік-психологиялық қолданылуы. Сонымен қатар, зерттеудің қорытындыларын қоғамда да, әлеуметтік және гуманитарлық саланың әртүрлі пәндері шеңберінде де қолдануға болады.

Түйін сөздер: когнитивті болжау, көрегендік, діни сана, пайғамбарлық, интуиция

Автор өмірбаяндары

  • А. Төлеубеков, Maqsut Narikbayev University, Астана, Қазақстан

    Төлеубеков Асыл Серікұлы – философия ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, Maqsut Narikbayev University, Астана, Қазақстан, e-mail: a.tuleubekov1982@gmail.com

  • А. Досқожанова, Иллинойс университеті, Урбана-Шампейн, АҚШ

    Досқожанова Айжан Берікқанқызы (корреспондент автор) – PhD, қауымдастырылған профессор, Иллинойс университетінің ғылыми қызметкері, Урбана-Шампейн, АҚШ, e-mail: a.doskozhanova@aues.kz

  • Е. Оңалбеков, Ғ. Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті, Алматы, Қазақстан

    Оналбеков Ернар Сейткерiмұлы – педагогика ғылымдарының кандидаты, Ғұмарбек Дәукеев атындағы Алматы энергетика және байланыс университеті Әлеуметтік пәндер кафедрасының қауымдастырылған профессоры, Алматы, Қазақстан, e-mail: e.onalbekov@aues.kz

Жарияланды

2026-09-20