Қазақстандағы мультимәдениеттілік және ұлттық құрылу процестері: теориялық перспектива
DOI:
10.26577//EJRS.2022.v32.i4.r10Кілт сөздер:
Multiculturalism, National-Building Processes, Central Asia, Kazakhstan, EthnicityАңдатпа
Көпмәдениеттілік мәселесінің күрделене түсуі ХІХ ғасырдан басталып, Еуропа елдеріндегі саяси мәселелерде басты орын алды. Жаһандану дәуірі үздіксіздік пен үзіліске негізделген мультикультурализмнің тағы бір күрделі өлшемін туғызады. Мультикультурализм еуразиялық интеграция контекстіндегі геосаяси жағдайдың өсіп келе жатқан сандарымен де айналысады. Соңғы кездерде дүниежүзіндегі орын алып жатқан діни экстремизм мен АҚШ, Қытай және Ресей сияқты алпауыт державалар арасындағы туындап жатқан дауға байланысты мультимәдениеттілікке қатысты тағы бір тың пікірталас туындап отыр. Көп жағдайда мультикультурализм мәселесі этникалық, діни және ұлттық сипаттағы мәселелерімен қозғалады. Дегенмен, жынысы, жасы, еңбекке қабілеттілігі сияқты мәдени айырмашылықтарды және сәйкестік пен әлеуметтік теңдіктің басқа аспектілерін де ескеру қажет. Мультикультурализм тұжырымдамасы ұлттық құрылыс процесінің идеологиясымен күрделі және даулы қатынастарға түседі. Ал, ұлтшылдық мәселесіне келер болсақ, әсіресе қазіргі әлеуметтік трансформация процесі орын алып жатқан дәуірде, этникалық және ұлттық бірегейлік аспектілерімен тығыз байланыста болады. Бұл мақаланың мақсаты Қазақстандағы көпмәдениеттілік пен ұлттық құрылу процесінің теориялық тұжырымдамасын айқындау, сондай-ақ оның даму перспективалары мен проблемаларын әзірлеу болып табылады.
Түйін сөздер: көпмәдениеттілік, ұлттық құрылу процесі, Орталық Азия, Қазақстан, этникалық.
