Құран - құқық философиясы ретінде

Аңдатпа

Мақалада Құран мұсылман әлемі үшін маңызды теологиялық және моральдық құндылықтар мен нормалар ғана емес, тұнып тұрған құқық философиясы екені баяндалады. Құран қағидалары өзімен үндескен, сабақтастық тапқан салт пен дәстүрдегі моральдық құндылықтардың тұғырын одан әрі бекітті. Пайғамбар заманның озық тәлімгері ретінде, ертеден қоғамда қалыптасқан бар тәртіпті түбегейлі өзгертудің оңды нәтиже бермейтінін анық көре білген. Сол үшін исламда халық арасындағы ислам негіздерімен сабақтастық тапқан, бір-бірімен үндескен әдеп нормалары мен құндылықтар құпталды. Автор Фатиха сүресіндегі «Бізді тура жолға сала көр. Нығыметке бөленгендердің жолына!» деген (6-7) аяттарды келтіріп, Құран «тура жолды көрсетуші» деген түйін жасайды. Сөйтіп, Құранды нұқсаушы, дұрыс жолды көрсетуші Кітап деп алатын болсақ, онда ол тұнып тұрған ережелер, нормалар мен қағидалар кітабы. Тура жолға түсетін қауым, өзінің жасаған амалы мен әдетін, дәстүрін қаншылықты дұрыс немесе бұрыс екенін айқындап, бағыт-бағдар алып отыратын қағидалар кодексін қажет етеді. Бұл жағдайда Құран әлгі қағидалар жинағының орнына өтеді. Сол себепті Құранда құқықтық нормалар мен әдеп ережелері арнайы қамтылған деген ойды алға тартады.

Түйін сөздер: Құран, ислам құқықы, философия, дәстүр, сүннет.