Діни конверсия процесіне әсер ететін факторлар және онымен байланысты діни конверсия типологиясы

Аңдатпа

Мақалада тұлғаны өзгерту құбылыстарының бірі - діни конверсия қарастырылады. Соңғы онжылдықта Қазақстанда діндарлық құбылысына, атап айтқанда діни конверсияға ғылыми қызығушылықтың артып келе жатқанын байқауға болады. Біздің еліміздегі қазіргі діни ахуал, яғни, жаңа діни ағымдардың көбеюі, дәстүрлі діндерді, оның ішінде ислам дінін ұстанушылар санының көбеюі, діншілдіктің тез трансформациялану үдерістерін және соның нәтижесінде әлеуметтік сәйкестіліктің трансформациялануын қажет етеді. Семантикалық сферадағы өзгерістердің негізгі түрлері, яғни аскетикалық, дағдарыстық және позитивті түрлері сипатталған. Олардың негізгі сипаттамалары келтірілген. Діни көзқарастың нәтижесінде әлеуметтік сәйкестілік өзгереді. Нәтижесінде, күнделікті өмірде исламдық моральдық құндылықтарға назар аудара отырып, мұсылманның өзі және айналасындағы шындық туралы діни сенімдері мен идеяларына сәйкес өзін-өзі сәйкестендіруді қалпына келтіреді. Осылайша, діни үндеу әлемнің діни көзқарасы аясында шындықты іздеуге деген ішкі құмарлықтың пайда болуына байланысты жеке тұлғаны саналы түрде өзгертудің ұзақ мерзімді, көп деңгейлі процесін білдіреді, бұл оның элементтерінің иерархиясын өзгерту арқылы әлеуметтік сәйкестіліктің өзгеруіне әкеледі. Осы зерттеуге қатысқан жаңа дін қабылдаушылар,  діни сәйкестіктің оның басқа элементтер үстемдігіне сәйкес келеді.

Түйін сөздер: трансформация, діни конверсия, тұлғаның семантикалық сферасы, діндарлық, діни әлеуметтену.