Теология универсалис: Кастамону университеті теология факультетінің халықаралық ғылымдарға қосқан академиялық үлесі

Аңдатпа

Орта ғасырлық кезеңнен бастап Түркия Республикасы құрылғанға дейін Медреселер мен басқа да исламдық білім беру мекемелері Осман дәуірінің соңғы кезеңінде қайта құру және дамыту іс-әрекетінде болғаны белгілі болды. Діни нұсқаулар сол медреселерде кейбір бөлімдерге қарасты өткізілді; 1- Ислам (шариғат) ғылымдары бөлімі, 2- заң және заң ғылымдары бөлімі, 3- Фунун (ғылым) бөлімі, 4- медициналық ғылымдар бөлімі, 5- әдебиет ғылымдары бөлімі. 1908 ж. Эмрулла Эфендидің «Шариғат ғылымдары» (Ulum-ur Şer'iye) - те Түркиядағы теология факультеті ретінде салған Дар әл-Фунун оның үлгісінің алғашқы өзегі болуы мүмкін. 1924 жылы 3 наурызда «Білім беруді біріктіру» туралы мақала шықты. Осы конституциялық мақаламен Стамбул Дарул Фунунға байланысты теология факультеті ашылды. Теология факультеті 1933 жылы жабылды, содан кейін көп ұзамай Ыстамбұлда Ислам зерттеулер институты құрылды, бірақ 1936 жылы бұл институт та жабылды. 1949 жылға дейін Анкара Университеті жаңадан құрылған теология факультетіне есік ашқанға дейін үлкен әсер етті. 1950 жылғы сайлаудан кейін билікке келген Демократиялық партия, сайлау кезеңінде уәде еткендей, басқару кезеңінің бірінші жылында Имам Хатип мектептерін (IHO) ашты, содан кейін Ислам институттары ашылды. Келесі кезеңдерде көптеген діни білім беретін мектептер мен факультеттер құрылды. Кастамону университетіне қарасты Теология факультеті де осы институттардың бірі болып табылады. Бұл жаңадан құрылған жас факультет болса да, ол үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, әйгілі және бүкіл әлемге танымал болды. Бұл мақалада біз оның әлемдік діни зерттеулерге қосқан үлесін қарастырамыз. 

Түйін сөздер: дін, діни білім, теология факультеті, жоғары діни білім, демократия