1920-1930 жылдардағы Қазақстандағы дінге қарсы саясаттың гендерлік өлшемі
DOI:
10.26577//EJRS.2022.v31.i3.r4Кілт сөздер:
Islam, Soviet power, Muslim woman, Polygamy, Fight against the ParanjaАңдатпа
Мақалада Қазақстандағы 1920-1930 жылдардағы Кеңес өкіметінің мемлекеттік-конфессиялық саясатының гендерлік астары қарастырылады. Әдебиеттер мен дереккөздерді талдау негізінде бұрынғы патриархалды-діни өмірдің баламасы ретінде мұсылман әйелдерді елдің қоғамдық өміріне баулу және тарту бойынша мемлекеттік органдар қызметінің негізгі бағыттары зерттелді. Зерттеу нәтижелері бойынша ислами-мемлекеттік қатынастар жүйесіндегі гендерлік саясат республиканың барлық облыстарында жүргізілгені, алайда оны іске асырудың нысандары мен тетіктерінде Қазақстан өңірлерінің исламдану деңгейіне байланысты өңірлік айырмашылықтары болғаны анықталды . Республиканың солтүстік және шығыс облыстарында мұсылман әйелдерін "Қызыл отау" мен әйелдер делегаттық конференцияларын ұйымдастыру арқылы мемлекеттік құрылысқа белсене тартты. Исламның тамыры терең және қазақ халқының дәстүрлерімен тығыз байланысты оңтүстік өңірлерде мұсылман әйелдерді азат ету саясаты тұрмыстағы діни қалдықтарды жеңуге, пәренжеге қарсы күреске, пәренжені шешкен әйелдерді құқықтық қорғауға бағытталған. Кеңес өкіметінің өсіп келе жатқан дінге қарсы саясатының аясында дінбасылар әйелдерге әсерін сақтаудың әртүрлі әдістері мен әдістерін қолданды.
Түйінді сөздер: ислам, кеңес өкіметі, мұсылман әйелі, көп әйел алушылық, пәренжемен күрес.
